Dede Korkut

Küçük sözlük

Hikâyelerde geçen ve bugün pek kullanmadığımız kelimeler. Çocuklarla okurken yanında dursun.

Akın

raid

Düşman topraklarına yapılan atlı sefer. Yiğitler adlarını çoğu zaman akında duyurur.

Al kanatlı

red-winged

Hikâyelerde Azrail için kullanılan sıfat.

Azrail

the Angel of Death

Can almakla görevli melek. Deli Dumrul ona meydan okur.

Bayındır Han

Bayındır Khan

Oğuzların hanlar hanı. Şölenleri birçok boyun başlangıcıdır.

Boy

tale; tribe

Hem bir topluluk, bir oymak hem de Dede Korkut'un anlattığı hikâyelerin her biri.

Boylamak, soylamak

to tell the tale

Hikâyeyi anlatmak, kahramanların soyunu sopunu söylemek. Dede Korkut her boyun sonunda 'boy boylar, soy soylar'.

Çoban

shepherd

Sürüleri güden kişi. Hikâyelerde çobanlar çoğu zaman sadakatin ve cesaretin simgesidir.

Han

khan

Hükümdar, beylerin başı.

Hatun

lady; wife

Saygın kadın, beyin eşi. Hikâyelerde hatunlar akıllı, cesur ve sözü dinlenen kişilerdir.

Hızır

Darda kalana yardıma gelen, ölümsüz sayılan bilge. Boğaç Han'ın yarasına merhemi o söyler.

İç Oğuz, Dış Oğuz

Inner and Outer Oghuz

Oğuz boylarının iki kolu. Son boy bu iki kol arasındaki kırgınlığı anlatır.

Kara otağ

black tent

Bayındır Han'ın şöleninde çocuğu olmayanların oturtulduğu çadır.

Kopuz

kopuz

Ozanın çaldığı telli çalgı; bağlamanın atası sayılır.

Oba

camp

Göçebe bir ailenin ya da topluluğun çadırlarının kurulu olduğu yer.

Otağ

tent; pavilion

Büyük çadır, özellikle han ya da bey çadırı. Ak, kızıl ve kara otağlar şölende ayrı ayrı kurulur.

Ozan

bard

Kopuzuyla hikâye anlatan, şiir söyleyen kişi. Dede Korkut ozanların en bilgesidir.

Peri

fairy

Su başlarında görülen doğaüstü varlık. Tepegöz'ün anası bir peridir.

Soylama

soylama

Kahramanların önemli anlarda söylediği ritmik, şiirli sözler.

Şölen

feast

Büyük ziyafet. Hikâyelerde kararlar ve olaylar çoğu zaman şölende başlar.

Tekfur, tekür

lord of a fortress

Hikâyelerde düşman kalelerinin beyi.

Tutsak

captive

Esir düşmüş kişi. Birçok boy bir tutsağın kurtarılmasını anlatır.

Uçmak

paradise

Uçmak, eski Türkçede cennet demektir. Dualarda 'yeri uçmak olsun' denir.

Yiğit

young warrior

Cesur, güçlü genç. Yiğitlik, ad almanın yoludur.